Karol Firganek. Pamiętnik powstańca 1863

Opis

Pamiętnik powstańca 1863 Karola Firganka to edycja źródła o istotnym znaczeniu dla badań nad powstaniem styczniowym, dziewiętnastowieczną kulturą pamięci oraz historią polskiego doświadczenia niepodległościowego. Publikacja udostępnia świadectwo dotąd słabo obecne w obiegu naukowym, opatrzone aparatem edytorskim i komentarzem ułatwiającym jego krytyczną lekturę.

Wspomnienia Karola Firganka (1840-1913) pozostawały dotąd poza obiegiem czytelniczym i zainteresowaniem badaczy. Stanowią jednak istotny element piśmiennictwa pamiętnikarskiego odnoszącego się do roku 1863 i doświadczenia powstania styczniowego.

Pamiętnik ten należy uznać za jedno z cenniejszych świadectw źródłowych dotyczących omawianego okresu. Jego znaczenie wynika nie tylko z relacji odnoszącej się do działań prowadzonych w Górach Świętokrzyskich, lecz także z faktu, że pozostaje on jedynym obecnie znanym świadectwem naocznego obserwatora i uczestnika obrony dworu w Glanowie, wydarzenia wiązanego z genezą kompozycji Artura Grottgera Obrona dworu.

Prezentowany tekst ma zatem charakter nie tylko dokumentu epoki, spisanego po upływie półwiecza od opisywanych wydarzeń, lecz również świadectwa dojrzałej refleksji uczestnika powstania styczniowego, dokonującego retrospektywnej interpretacji własnych doświadczeń.

Edycja została opatrzona wstępem autorstwa Jacka Kowalskiego oraz uzupełniona o zwięzły biogram autora i omówienie dziejów rękopisu. Publikacja ta stanowi zarazem pierwsze opracowanie krytyczne i pierwsze pełne wydanie wspomnień Karola Firganka – powstańca styczniowego, żołnierza pułku miechowskiego oraz uczestnika obrony dworu w Glanowie.

Publikacja ta może stanowić wartościowy punkt odniesienia zarówno dla badań nad powstaniem styczniowym, jak i dla szerszych studiów nad dziewiętnastowieczną kulturą pamięci.