Praktyki religijne młodzieży w Polsce przed i w okresie pandemii COVID-19

Opis

Książka ks. prof. UAM dr. hab. Andrzeja Bohdanowicza poświęcona jest przemianom religijności polskiej młodzieży w okresie intensywnych zmian społecznych, kulturowych i technologicznych. Autor przygląda się temu, jak młodzi ludzie przeżywają i wyrażają wiarę, dlaczego coraz częściej dystansują się wobec jej instytucjonalnych form oraz w jaki sposób wybierają spośród praktyk i norm religijnych te, które uznają za istotne.

Ważnym kontekstem prowadzonych analiz jest pandemia COVID-19. Ograniczenie bezpośredniego uczestnictwa w nabożeństwach i życiu wspólnot religijnych sprawiło, że wiele praktyk przeniosło się do przestrzeni cyfrowej. Autor bada, czy doświadczenie pandemii jedynie przyspieszyło obserwowane już wcześniej przemiany, czy też stworzyło nowe sposoby kontaktu z religią. Książka wpisuje te zagadnienia w szerszą refleksję nad sekularyzacją, indywidualizacją wiary oraz rozwojem religijności cyfrowej.

Podstawę publikacji stanowią badania przeprowadzone wśród młodzieży urodzonej w 2003 roku, uczącej się w klasach maturalnych liceów ogólnokształcących i techników. Analizie poddano między innymi częstotliwość modlitwy osobistej, lektury Pisma Świętego, korzystania z sakramentu pokuty i pojednania oraz uczestnictwa w Eucharystii. Uwzględniono również stosunek młodych ludzi do Boga, Kościoła i katechizacji szkolnej, a także znaczenie środowiska rodzinnego, rówieśniczego i lokalnego. Szczególnie wartościowym elementem badania jest porównanie praktyk religijnych młodzieży przed pandemią oraz podczas jej trwania. Autor uwzględnia przy tym zróżnicowanie religijności w poszczególnych częściach Polski. Wykorzystuje wskaźniki dominicantes i communicantes, określające poziom uczestnictwa w niedzielnej Eucharystii i przystępowania do Komunii Świętej. Pozwala to pokazać, w jaki sposób regionalny kontekst religijny i kulturowy może wiązać się z postawami młodego pokolenia.

Publikacja łączy perspektywę socjologiczną i teologiczną. Nie ogranicza się do przedstawienia danych, lecz podejmuje próbę wyjaśnienia przyczyn obserwowanych zmian oraz ich możliwych konsekwencji. Pokazuje współczesną religijność młodzieży jako zjawisko złożone: obejmujące zarówno odchodzenie od regularnych praktyk i osłabienie więzi z Kościołem, jak i poszukiwanie bardziej osobistych, selektywnych oraz cyfrowych form przeżywania wiary.

Książka stanowi wartościowe źródło wiedzy dla socjologów religii, teologów, pedagogów, katechetów i duszpasterzy. Może zainteresować również rodziców, nauczycieli oraz wszystkich czytelników poszukujących rzetelnej odpowiedzi na pytanie, jak zmienia się religijność młodego pokolenia i jakie wyzwania przemiany te stawiają przed współczesnym duszpasterstwem.

O Autorze:

Ks. prof. UAM dr hab. Andrzej Bohdanowicz – teolog moralista, profesor uczelni w Zakładzie Teologii Systematycznej Wydziału Teologicznego Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. Stopień doktora teologii uzyskał w 1991 roku na podstawie rozprawy poświęconej antropologicznym założeniom bioetyki Petera Singera, natomiast habilitację – w 2008 roku na podstawie pracy dotyczącej roli miłości w małżeństwie w ujęciu Dietricha von Hildebranda.

Jego zainteresowania naukowe obejmują teologię małżeństwa i rodziny, etykę seksualną, bioetykę, opiekę duchową w medycynie oraz religijność młodzieży. Prowadził między innymi badania dotyczące obecności sakramentu pokuty i pojednania w świadomości uczniów szkół średnich oraz praktyk religijnych młodzieży przed pandemią COVID-19 i podczas jej trwania.